Lịch Sử Phát Triển của AI
📌 Lịch sử AI được chia thành bốn giai đoạn chính, bắt đầu từ những ý tưởng nền móng những năm 1950 với câu hỏi của Alan Turing và sự khai sinh thuật ngữ AI tại hội nghị Dartmouth năm 1956.
🥶 Giai đoạn thứ hai (1970-1990) chứng kiến "Mùa Đông AI" lần thứ nhất và thứ hai, do giới hạn về năng lực tính toán và sự thiếu hụt dữ liệu, mặc dù có sự trỗi dậy của hệ chuyên gia (Expert Systems).
💡 Giai đoạn thứ ba (cuối 1990 - đầu 2010) là cuộc cách mạng Học máy và Học sâu, được thúc đẩy bởi sự hội tụ của dữ liệu lớn (Big Data), sức mạnh GPU, và các thuật toán đột phá như mạng Neuron.
🚀 Giai đoạn hiện tại là sự bùng nổ của AI tạo sinh (Generative AI) từ năm 2010 đến nay, đánh dấu kỷ nguyên của sự sáng tạo, mở đường bởi kiến trúc mạng Transformer năm 2017 và sự kiện ra mắt ChatGPT năm 2022.

Các Khái Niệm Cốt Lõi của AI
🧩 Trí tuệ nhân tạo (AI) là lĩnh vực bao trùm rộng lớn nhất, với mục tiêu mô phỏng trí thông minh con người qua nhiều cách tiếp cận (luật và dữ liệu).
🧠 Học sâu (Deep Learning) là nhánh chuyên biệt của Học máy, sử dụng mạng neuron nhân tạo với rất nhiều lớp (deep) để học các đặc trưng phức tạp từ dữ liệu.
📊 Học máy (Machine Learning) là nhánh cốt lõi của AI hiện nay, cho phép máy tính tự học quy luật từ dữ liệu, ví dụ điển hình là hệ thống gợi ý sản phẩm.

AI Tạo Sinh (Generative AI) và LLMs
✨ Gen AI tập trung vào việc tạo ra nội dung mới, nguyên bản (văn bản, hình ảnh, âm thanh) dựa trên các mẫu đã học, khác biệt với AI phân biệt (Discriminative AI) chỉ học cách nhận dạng.
📝 Các mô hình ngôn ngữ lớn (LLMs) như GPT hoạt động dựa trên nguyên lý cốt lõi là dự đoán từ tiếp theo có xác suất cao nhất dựa trên ngữ cảnh đầu vào (prompt).
⚠️ Hiện tượng "ảo giác" (hallucination) xảy ra khi mô hình tạo ra thông tin sai lệch vì nó chỉ sinh ra chuỗi từ hợp lý nhất theo mô hình xác suất, chứ không hiểu sự thật.
🌟 Các đặc điểm nổi bật của Gen AI là tính sáng tạo, linh hoạt trên nhiều loại dữ liệu, tương tác tự nhiên và dễ tiếp cận (dân chủ hóa AI).

Tiềm Năng Ứng Dụng của Gen AI
🔬 Trong Nghiên cứu khoa học, Gen AI hỗ trợ tìm kiếm thông tin, tóm tắt các bài báo khoa học và phân tích dữ liệu định tính.
🧑‍🏫 Trong Học tập, Gen AI hoạt động như một gia sư ảo, giải thích khái niệm phức tạp và tạo ra câu hỏi ôn tập theo yêu cầu.
✍️ Sáng tạo nội dung được tăng tốc, có thể hỗ trợ viết dàn ý, soạn thảo văn bản, và tạo slide thuyết trình trong vài phút.
💻 Trong Công nghệ thông tin, AI đang được sử dụng làm trợ thủ lập trình thông qua khái niệm AI Pair Programming; 50% doanh nghiệp CNTT Việt Nam đang hướng tới sử dụng AI trong phát triển phần mềm.

Key Points & Insights
➡️ Việc hiểu rõ lịch sử AI, từ những mùa đông lạnh giá đến kỷ nguyên dữ liệu, cho thấy sự phát triển công nghệ cần sự kiên trì và đột phá trong tư duy.
➡️ Nắm vững phân cấp khái niệm AI > Học máy > Học sâu là cần thiết để điều hướng thế giới AI hiện đại.
➡️ Prompt Engineering (tối ưu hóa câu lệnh đầu vào) là kỹ năng quan trọng để khai thác tối đa khả năng của LLMs, bằng cách hiểu quá trình dự đoán xác suất của chúng.
➡️ Gen AI có tiềm năng lớn trong việc giảm thiểu các công việc thủ công lặp lại, đặc biệt trong lập trình và tóm tắt tài liệu, giúp tiết kiệm thời gian đáng kể.

📸 Video summarized with SummaryTube.com on Jan 02, 2026, 10:56 UTC